 |
|
 |
|
|
Geschiedenis van HCM De oprichting Het Hillegersbergs Christelijk Mannenkoor werd op 12 oktober 1953 opgericht door enkele leden van het Hillegersbergs Mannenkoor die het niet eens waren met het neutrale karakter van dat koor. Zij wilden een christelijk mannenkoor met dito repertoire. De initiatiefnemers waren Piet Verdoorn, aannemer in Hillegersberg, Dirk Kruysifix, eigenaar van een olietransporthandel, en Johan van Ettinger, kleermaker van beroep. Op een zaterdagavond eerder in 1953 werd in het restaurant van de Beurs een informele oprichtingsvergadering gehouden. Er waren toen toezeggingen van vijftien mensen die lid wilden worden. Op deze vergadering werd Jan Lucas aangesteld als dirigent. Het eerste bestuur bestond uit voorzitter de heer Van de Broek, secretaris Jaap Kruysifix en penningmeester Joop Berghout. Het nieuwe koor startte in oktober tijdens de formele oprichtingsvergadering met 35 leden. De dirigenten De eerste dirigent was Jan Lucas. Deze Rotterdamse muziekonderwijzer aan de katholieke meisjesmavo Lucia was onder andere repetitor van het operakoor geweest. Verder was hij dirigent van het Hoeks Mannenkoor, het mannenkoor Oranjeboom en de Verenigde Zangers in Barendrecht. Hij leidde ook nog een meisjeskoor. Via de Koninklijke Nederlandse Christelijke Zangersbond (K.C.Z.B.) aangetrokken bleef hij maar liefst 25 jaar dirigent van het HCM. Toen moest hij om gezondheidsredenen zijn werkzaamheden voor het koor neerleggen. Berend de Bruijn bewaart nog altijd goede herinneringen aan deze eerste dirigent. “Ik heb nog steeds bewondering voor de man. Hij was muzikaal goed onderlegd en had veel contacten in de muziekwereld. Ook arrangeerde hij regelmatig muziekstukken onder zijn artistieke naam Melchior Brown. Hij beijverde zich voor een zeer breed repertoire. Alle goede muziek nam hij op, ook de zwaardere werken. Daarin was hij heel vernieuwend. Bij Jan Lucas studeerde je echt. Zonder dat hij trouwens een heel strakke dirigent was. Zeker niet. Hij was een kleurrijk figuur, had af en toe echt uitspattingen. Veel koorleden waarderen hem nog steeds, ook omdat hij een zeer sociaal mens was. Hij had echt belangstelling voor de koorleden. Zo was hij heel begaan met mijn zoon toen die op zesjarige leeftijd werd aangereden door een auto en enige tijd in coma lag. Gelukkig is alles goed gekomen, maar toen ik Jan Lucas ruim twintig jaar later nog eens tegenkwam, was het eerste wat hij vroeg: hoe is het met je zoon?” Begin 1979 trad de heer Kruithof als interim-dirigent aan. Na een half jaar was er een opvolger gevonden: Jacques Horde, eveneens voorgedragen door de K.C.Z.B. De relatie tussen het HCM en deze Rotterdamse musicus was van korte duur. Eind 1980 al legde Horde zijn functie neer omdat hij er onvoldoende tijd voor had. Hij dirigeerde meerdere koren en is nog steeds actief in de muziek. Vooral in EO-kringen is hij een bekende dirigent. Jacques Horde werd opgevolgd door Sjaak Kazen die toen pas 24 jaar oud was. Hij leidde het HCM van 1 november 1980 tot 1 augustus 1989. In zijn tijd verdubbelde het ledental van het HCM tot zo’n zeventig. Afkomstig uit Goudriaan leefde Sjaak Kazen van de muziek. Hij leidde verschillende koren, onder andere het christelijk mannenkoor ASAF uit Dordrecht, en was orgelleraar. Ook was hij organist in Sliedrecht en Goudriaan. Op 24 november 1984 vierde het HCM Sjaak Kazen’s eerste lustrum als dirigent. Dit gebeurde samen met de christelijk gemengde zangvereniging Soli Deo Gloria uit Dordrecht die ook onder zijn leiding stond. De huidige dirigent Sinds augustus 1989 is de muzikale leiding van het HCM in handen van Arjan Breukhoven. Deze in 1962 geboren Rotterdammer studeerde orgel bij Jan Brandwijk en later orgel en kerkmuziek aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag. Daar studeerde hij ook piano, zang, improvisatie en koordirectie. Jaarlijks geeft hij veel concerten als organist en pianist, solistisch of als begeleider van solisten en koren. Hij is de vaste organist van de Nederlands Hervormde Kerk in Berkel en Rodenrijs en heeft veel aan CD-producties meegewerkt. Naast het HCM leidt hij ook het Christelijk Mannenkoor Prins Alexander en het Randstedelijk Mannenkoor uit Spijkenisse. Al met al heeft het HCM een reeks dirigenten gehad van goede kwaliteit, zo is de stellige overtuiging binnen het koor. Als er een nieuwe dirigent moest komen, werd een selectiecommissie geformeerd. Aan de K.C.Z.B. werd een lijst beschikbare kandidaten gevraagd voor de vaste repetitieavond, de maandag. Een aantal bestuursleden ging vervolgens kennismaken met de kandidaten. Daarbij kwamen ze soms de vreemdste figuren tegen. Zo was er eens een schoenmaker die in de muziek wilde maar niet eens piano kon spelen. Leek een kandidaat geschikt, dan deed de selectiecommissie navraag bij de andere koren die hij leidde. En daarna woonden ze een proefrepetitie bij. Zo werd de beste kandidaat geselecteerd. Begeleiders In de jaren tachtig kreeg het HCM een vaste begeleider. De heer Van Wingerden, een kennis van koorlid Piet Bezemer, werd aangetrokken om op de piano tijdens repetities het koor te begeleiden en zo de dirigent te ontlasten. De heer Van Wingerden was professioneel musicus met een conservatoriumopleiding en begeleidde meerdere koren. Na enkele jaren werd hij opgevolgd door Jan Teeuw, professioneel organist in onder andere de Oude Kerk te Zwijndrecht en De Ark in Berkel en Rodenrijs. Na zijn vertrek in 1990 werd Piet Vliegenthart vaste begeleider op de vleugel of piano tijdens concerten en optredens. Deze jurist was een ervaren amateur-musicus. Hij begeleidde nog vijf andere koren, was organist in de Gereformeerde Kerk in Krimpen aan den IJssel, speelde met bekende namen als Reinate Heemskerk en Marco Bakker, werkte hij mee in een jazz-combo en was een gevraagd pianist voor recepties en partijen. Repetities Van het begin af aan is maandagavond de vaste repetitieavond van het HCM. De eerste repetitieruimte was in Zomerlust aan de Straatweg te Rotterdam-Hillegersberg. Een zaaltje boven het daar gevestigde restaurant deed een kleine tien jaar dienst als oefenruimte. Maar het zaaltje was niet echt geschikt voor koorrepetities. Toen de huur ook nog eens flink werd verhoogd, werd besloten om uit te zien naar andere huisvesting. Die werd gevonden in Schiebroek: de Brandaris op de hoek van de Meidoornsingel en de Adrianalaan. Ongeveer twintig jaar diende dit gebouw van de Gereformeerde Kerk als standplaats van het koor. Begin jaren tachtig van de vorige eeuw kwamen de eerste berichten over toekomstige sloop van het gebouw en moest het bestuur wederom op zoek naar een nieuwe plek. Het oog viel op Berkel en Rodenrijs omdat inmiddels heel wat leden daar vandaan kwamen. Daarbij, vanwege de vergrijzing waren in Hillegersberg-Schiebroek weinig mogelijkheden om het ledental verder uit te breiden. Van Berkel en Rodenrijs was toen al bekend dat het een VINEX-locatie zou worden. Bovendien was in deze gemeente nog geen mannenkoor. Redenen genoeg dus voor de verhuizing naar Berkel. De bestuursleden Gert Kramer, Bob van der Ploeg en Berend de Bruijn waren de drijvende kracht. Mede dankzij hun inzet werd de verhuizing in juni 1984 een succes. Helaas was de verhuizing voor enkele leden reden om het lidmaatschap op te zeggen. Toch is het een wijs besluit gebleken, want het ledental is na de verhuizing gestaag gegroeid naar rond de 120. Van 1984 tot 2004 was De Ark aan de Oranjestraat in Berkel de vaste repetitieruimte. In 2003 werd door het bestuur van de Ark besloten dat dit gebouw i.v.m. slechte conditie gesloopt dient te worden. Op dit moment is nog niet duidelijk wat er precies voor in de plaats komt en of daar nog ruimte is voor het koor. Tijdens de ledenvergadering begin maart 2004 werd nagenoeg door alle leden van HCM de voorkeur uitgesproken voor het gebouw ‘Rehoboth’ aan de Wilheminastraat te Berkel en Rodenrijs. Voorlopig kunnen wij gezien de mooie grote ruimte die er is ons koor verder laten groeien. In de grote zaal van gebouw ‘Rehoboth’ heeft HCM tot het jaar 2008 haar repetitiesavonden kunnen houden. Tijdens deze periode begon onder de leden van HCM steeds meer weerstand te ontstaan voor deze ruimte, men kon elkaars partijen niet optimaal horen. Het bestuur van HCM besloot daarom uit te zien naar een ander oefenruimte. Inmiddels was ook duidelijk geworden dat De Ark in plaats van te slopen een grote opknapbeurt te laten ondergaan. Om tot een goed belsuit te komen is onder de HCM leden een stemming gehouden voor een 2 tal lokaties. Uiteindelijk is er gekozen voor de kerkzaal van De Ark, waar nagenoeg alle leden vrede mee hebben. Naamsverandering De overstap naar Berkel en Rodenrijs was na verloop van tijd ook de aanleiding voor de naamsverandering. De naam Hillegersbergs Christelijk Mannenkoor riep verwarring op met het Hillegersbergs Mannenkoor. Bovendien was de relatie met Hillegersberg op een gegeven moment te verwaarlozen. Dus werden binnen het bestuur nieuwe namen bedacht. Eind jaren negentig kregen de leden twee suggesties voorgelegd: ‘Regio Christelijk Mannenkoor Berkel en Rodenrijs’ en ‘Randstedelijk Christelijk Mannenkoor Berkel en Rodenrijs’. De voorkeur van de leden ging uit naar de eerste suggestie. In feite was de keuze daarmee gemaakt. Totdat kort daarna, tijdens de bustocht naar een uitvoering, de vrouw van de voorzitter ineens een lumineuze inval kreeg en Hollands Christelijk Mannenkoor als nieuwe naam opperde. Een gouden greep, vond iedereen, en dat werd dan ook in 1999 de nieuwe naam. Een naam waarin het gewestelijk karakter van het koor goed naar voren komt. En omdat de initialen hetzelfde bleven, konden logo en afkorting worden gehandhaafd. Concerten en uitvoeringen Tijdens de wekelijkse repetities bereidt het koor zich voor op concerten en uitvoeringen. Eén van de eerste optredens was de deelname aan dodenherdenking op 4 mei 1954 in Schiebroek. In de jaren daarna heeft het HCM diverse keren haar medewerking verleend aan de dodenherdenking. Het eerste grote optreden was in 1954 in het Gebouw van Kunsten en Wetenschappen in Den Haag. Het HCM trad daar op samen met het Christelijk Residentie Mannenkoor onder leiding van Jan van der Waart. Bij dit concert werd ‘Vaste rots van mijn behoud’ voor het eerst door het HCM ten gehore gebracht. Een herinnering aan een concert met de sopraan Annie Hermes en organist Koos Bons dat in diezelfde tijd werd gegeven: Na de pauze stond het ‘joliger’ repertoire op het programma met onder andere ‘Ik sta op wacht’. Dat was toentertijd een heel populair liedje. Maar het kostte enkele koorleden veel moeite om het over hun lippen te krijgen. Zij vonden dit geen lied voor een christelijk mannenkoor. Goede herinneringen Aan veel concerten bewaart het koor goede herinneringen. We noemen er enkele. Op 15 maart 1961 werd een geslaagd concert uitgevoerd in Lommerrijk. Het Rotterdams Jongenskoor onder leiding van Freek Velders en pianist Bram Boelee verleenden hun medewerking. Een hoogtepunt was het concert dat in 1968 samen met het koor Halleluja werd gegeven in De Doelen. Enkele leden van het Rotterdams Philharmisch Orkest en de dirigent Iskar Aribo verleenden hun medewerking. Van tevoren had het koor maandenlang gerepeteerd om het moeilijke oratorium ‘Les Beautitudes’ van César Franck onder de knie te krijgen. En met succes. De uitvoering verliep vlekkeloos. Op 18 december 1969 werd een kerstconcert gegeven in de Nieuwe Oosterkerk in Rotterdam. Caroline Kaart trad op als soliste. Een samenwerking die goed beviel. Later was er opnieuw een kerstconcert waaraan Caroline Kaart meedeed, dit keer in de Bergsingelkerk te Rotterdam. Gedenkwaardig zijn de uitvoeringen, jaren achtereen, op tweede kerstdag in de Boezembarakken. Op deze locatie aan de Boezemsingel in Rotterdam werden zieken verpleegd met besmettelijke ziekten zoals roodvonk en TBC. Aanleiding tot dit initiatief was het ziekbed van een koorlid, Nick Dupain die eind jaren zestig in de Boezembarakken moest herstellen. De uitvoering bleek voor herhaling vatbaar. Vanuit de zalen, die uiteraard verboden terrein waren voor het koor, genoten de patiënten van het optreden. Door de ramen konden ze zien en horen hoe het koor op de gangen zijn repertoire ten gehore bracht. Het koor nam elk jaar iets mee voor de zieken. Dat varieerde van sinaasappelen tot zelfs een keer een hobbygeit Later trad het koor jaarlijks op tweede kerstdag op in verzorgingstehuis Borgsate in Rotterdam-Schiebroek. De toenmalige voorzitter, Gert Kramer, werkte hier als hoofd voeding. Niet alle concerten verliepen vlekkeloos. Vermeldenswaard zijn de gewestelijke concerten in Slikkeveer. Het koor zou daar ‘Eens meien morgens vroeghe’ zingen. Dit stuk was niet goed ingestudeerd. Bovendien was er een tweede tenor die zeer hard zong en het presteerde om steeds net niet op de juiste toon te zingen. Hij sleepte het hele koor mee. Met als gevolg dat Jan Lucas tot drie keer toe moest afslaan. Bij het kerstconcert van 1974 in de Jeruzalemkerk in Rotterdam-Kralingen was de gewaardeerde maar vanwege zijn soms vernietigende kritieken ook gevreesde koorrecensent G.M. Dersjant aanwezig. Hij schreef in het dagblad De Rotterdammer: ‘Zuiver zong het koor het Benedictus van Ph. Loods en een kleurrijke bewerking van Jan Lucas van Ps. 42; een fijn pianissimo viel op in Jeruzalem van Greif en een heel mooi mezzo forte in Schuberts Sei du mein Vater. Voortreffelijk klonk het aandeel van het koor in de Altrhapsodie van Brahms waarin Reinate Heemskerk de solopartij zong.’ Koorlid Dennis Hensen zong The Holy City en was een verdienstelijk solist volgens de heer Dersjant. Op 12 mei 1979 trad het HCM op voor een opname van het NCRV-radioprogramma ‘U zij de Glorie’. In Ahoy zong het HCM samen met andere koren uit het hele land. In 1986 organiseerde het HCM samen met het Gewestelijk Bestuur van de Mannenkoren de jaarvergadering van het Landelijk Platform Mannenkoren van de K.C.Z.B. Als afsluiting van een dag vergaderen was er een concert in de Breepleinkerk in Rotterdam-Zuid. Het HCM had ook dit concert georganiseerd en onder andere het mannenkoor De Gouwe Stem uitgenodigd. Die avond was de Breepleinkerk tot de laatste plaats bezet. In mei 1993 verleende het HCM medewerking aan een massale Koor- en Samenzangavond in De Doelen, georganiseerd door de EO. Het Bevrijdingsconcert op 5 mei 2001 in de Oude Kerk te Delft werd samen gegeven met het Liberation Choir uit Canada. Het was een doorslaand succes. Met als gevolg dat er een mannenkoor werd samengesteld met leden van koren onder leiding van Martin Mans en ook een twintigtal leden van het HCM. Met dit gelegenheidskoor werd in mei 2002 een tournee door Canada gemaakt. Bezoek uit Letland Bijzonder waren de gezamenlijke concerten met het Letse Mannenkoor Staburags uit Riga. De heer J.W.C. Fuijkink, voorzitter van het kinderkoor in Berkel en Rodenrijs, heeft een hulporganisatie opgezet voor de Letlanders en is zo in contact gekomen met dit koor uit Riga. In april 1997 heeft het HCM het Letse koor uitgenodigd om naar Nederland te komen. De Letten logeerden bij HCM-leden die zich als gastgezin hadden opgeworpen en volgden zes dagen een intensief programma. Met natuurlijk veel ruimte voor zang. Zo werd tijdens het bezoek aan de Keukenhof in de openlucht gezongen. En na een lunch in het Maritiem Museum volgde een spontane uitvoering van Letse volksliedjes in de hal van het museum, hetgeen veel belangstelling trok. Gezamenlijke concerten waren er verder in de Dorpskerk in Bleiswijk en in de Pelgrimvaderskerk in Rotterdam-Delfshaven. Ook werd samen gezongen tijdens een kerkdienst in De Ark in Berkel. Jubileumconcerten Goede herinneringen zijn er ook aan de jubileumconcerten van het koor. Het eerste was ter gelegenheid van het tienjarig bestaan en vond plaats op 22 oktober 1964 in de Goede Herderkerk in Rotterdam-Schiebroek. De organist Feike Asma was de begeleider. In 1978 was het optreden ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan. Medewerkenden waren Joke de Vin en Sander van Marion. Het HCM zong tijdens dit concert ook samen met het dameskoor Schiebroek. Omdat het HCM op dat moment slechts 35 leden had, voerden de dames tot ieders verbazing sterk de boventoon. Het dertigjarig jubileum werd gevierd met een concert op 15 oktober 1983 in de Salvatorkerk in Rotterdam-Hillegersberg. En op 29 oktober 1993 was het veertigjarig jubileumconcert in ‘De Bron’ te Berkel en Rodenrijs. Onvergetelijk was daar het optreden van pianist Louis van Dijk, Addie de Jong aan het orgel en Ingrid Kapelle als soliste. Kerst-In Bleiswijk Bijzonder succesvol waren de kerstconcerten in en bij de Bleiswijkse veilinghallen. Na een aantal kerstconcerten met andere Berkelse koren in ‘De Bron’, kwam het Interkerkelijk Koor Bleiswijk (IKB) met het idee om het grootser aan te pakken. Het HCM had daar wel oren naar, en zo werd in 1999 de eerste Kerst-In georganiseerd: een inloopconcert in één van de Bleiswijkse Veilinghallen. Even dreigde het initiatief te stranden vanwege financiële problemen, maar een flinke gift van een ondernemer uit Bleiswijk bood uitkomst. Op diens verzoek namen ook het christelijk gemengd koor Song of Praise uit Rotterdam en majoor Boshard van het Leger des Heils deel aan de eerste Kerst-In. Het initiatief van leden van het IKB en de HCM-leden Ben Heezen, Bob van der Ploeg en Jan Kind werd een groot succes; het inloopconcert trok zo’n 750 bezoekers. Reden genoeg om deze opzet in de jaren daarna te prolongeren. In 2003 wordt het eerste lustrum gevierd. Vanaf 2000 is Muziekvereniging Concordia als vaste deelnemer van de partij en wordt ook steeds de medewerking van een kinderkoor gezocht. In 2002 verhuisde de Kerst-In naar de hal van Koninklijk Tuinbouwbedrijf Lemkes. Dit bedrijf stelt deze accommodatie gratis ter beschikking. Het gevarieerde programma, het open karakter en de ruime parkeergelegenheid maken de Kerst-In tot een succesvol concept. Het aantal bezoekers is gestaag gegroeid naar circa 1.300 in 2002. Bovendien wordt met de Kerst-In een heel breed publiek bereikt, en juist daar was het de organisatie allemaal om te doen. De organisatie van de Kerst-In is een grote klus waar veel koorleden bij betrokken zijn. Om dit in goede banen te leiden, wordt gewerkt met werkgroepen die elk een deel van het takenpakket voor hun rekening nemen. Zo is er een werkgroep sponsoring, een werkgroep techniek, een werkgroep administratie en een werkgroep facilitair. In die werkgroepen zitten leden van zowel het HCM als het IKB, die waar nodig mannen uit hun eigen achterban kunnen optrommelen. Vooral het vinden van sponsors en de administratieve werkzaamheden nemen veel tijd in beslag. De mannen die zich hiermee bezighouden, zijn zeker een half jaar van te voren bijna dagelijks voor de Kerst-In in de weer. Vermeldenswaard in deze zijn de inspanningen van Ben Heezen om financiële ondersteuning te krijgen uit het regionale zakenleven. Ook technisch gezien komt er veel bij kijken. Op de dag dat de hal moet worden ingericht, zijn vaak wel dertig mensen in touw. Concertreizen Ter gelegenheid van het vijftigjarig jubileum maakte het HCM in mei 2003 een Lutherreis. In een week tijd werden plaatsen bezocht waar Luther heeft gewoond en gewerkt, zoals Eisenach, Erfurt en Wittenberg. Ook Weimar (Goethe-stad) en Leipzig (Bach-stad) stonden op het programma. Indrukwekkend was het bezoek aan concentratiekamp Buchenwald, waar het koor na afloop voor de ingang het lied ‘Blijf mij nabij’ ten gehore bracht, gevolgd door een minuut stilte. Uiteraard stond de hele week in het teken van muziek en zang. Meteen al op zondagochtend werd een uitvoering gehouden in de Slotkerk in Wittenberg. Op maandag zong het koor twee liederen bij het standbeeld van Bach naast de Thomaskirche in Leipzig. Het concert op woensdagavond moest uitwijken naar de ‘Reglerkirche’ omdat de restauratie van het grote Walcker-orgel in de Augustijnerkerk nog niet was afgerond. En op donderdagavond was er een laatste optreden in Bad Langensalza, samen met het plaatselijke Jugendkoor. Maar ook in de vier bussen werd op de heen- en terugweg uitbundig gezongen door koorleden en hun partners. En met een door enkele leden gecomponeerd en geschreven danklied richting buschauffeurs en reisleiders, kwam een einde aan een zeer geslaagde jubileumreis. Het was niet de eerste concertreis. In december 1994 reisde ongeveer de helft van het koor samen met eveneens ongeveer de helft van het Christelijke Mannenkoor Prins Alexander naar Wenen. De in totaal ongeveer tachtig koorleden traden op in onder andere een bejaardenhuis en in Klosterneuburg. Tijdens het optreden in de Votivkirche was de temperatuur in de kerk zo rond het vriespunt. Hoogtepunten van deze reis waren verder een presentatie in de prachtige zaal van het raadhuis van Wenen, een diner boven in de Donauturm en een bezoek aan en rondleiding in paleis Schönbrunn. Voor het paleis was op dat moment een prachtige kerstmarkt. Al met al een reis met heel veel indrukken waar onder de deelnemers nog jaren over is nagepraat. Solisten In de loop der jaren heeft het HCM opgetreden met een flink aantal solisten. We noemden al Caroline Kaart, Louis van Dijk, Annie Hermes, Joke de Vin, Sander van Marion, Ingrid Kapelle en organisten Koos Bons, Addie de Jong en Feike Asma. Met de alt Map Baks werd midden jaren zeventig een concert uitgevoerd, en met de bariton Cor Niessen werd eind jaren tachtig samengewerkt. In de jaren negentig is twee keer Marco Bakker als solist uitgenodigd. Tegenwoordig worden de meeste contacten met solisten gelegd door de dirigent. In het verleden deed de secretaris dit. Berend de Bruijn weet nog dat het adres van Feike Asma niet te achterhalen was bij de bond of via een agent. “Maar Feike Asma gaf destijds wekelijks een concert in de Wilhelminakerk aan de Oostzeedijk in Rotterdam-Kralingen. Samen met voorzitter Wim Nobel ben ik daar toen naar toe gegaan. Na afloop hebben we hem aangesproken. Hij wilde best zijn medewerking verlenen aan ons concert. Tegen betaling van 75 gulden. Zelfs in die tijd was dat spotgoedkoop.” Ook het contact met Caroline Kaart ligt Berend de Bruijn nog vers in het geheugen. “Na afloop van de repetities in de Bergsingelkerk heb ik met Caroline Kaart en haar man Willy van Hemert gedineerd in ‘Du Nord’. Willy van Hemert regelde alle zaken voor zijn vrouw. Via hem werden ook de afspraken gemaakt. Maar na het concert in de Bergsingelkerk kreeg ik van Caroline Kaart zelf een kaartje toegestopt met haar geheime telefoonnummer. Ze vond ons koor zo fijn om mee te zingen. De volgende keer zou ik via dat telefoonnummer rechtstreeks contact met haar op kunnen nemen.” LP- en CD-opnamen Naast de live-optredens, heeft het koor verschillende keren opgetreden voor radio- en televisie-uitzendingen. Ook zijn er een LP en twee CD’s opgenomen. Doel hiervan is om het HCM meer naamsbekendheid te geven. De CD’s worden ook cadeau gedaan aan nieuwe koorleden. Het allereerste radio-optreden was artistiek gezien niet zo’n succes. Het werd zeer amateuristisch opgenomen in het repetitielokaal in de Brandaris in Schiebroek. Een andere gedenkwaardige gebeurtenis was de opname van de eerste grammofoonplaat in 1983 in Maassluis. Organist Koos Bons en enkele koren van Sjaak Kazen verleenden hun medewerking. Na de opname werd de band afgeluisterd of alles er goed op stond. Tot ieders verbazing viel op één moment het geluid heel even weg. De oorzaak bleek bij de vrouw van de koster te liggen; zij had tijdens de opnamen de wasmachine aangezet, waardoor de opnameapparatuur heel even geen stroom had gehad. Daarop moest het koor het hele stuk opnieuw zingen. Ook de opnamen van de CD’s in Maassluis en Dordrecht zijn gebeurtenissen die indruk hebben gemaakt. De eerste CD werd in Dordrecht opgenomen.In de kerk waar dat plaatsvond was het zó koud, dat sommige leden de tweede opnameavond cognac hadden meegenomen om warm te blijven. Voorzitters en markante koorleden Voorzitter van het HCM waren achtereenvolgens: De heer Van de Broek 1953-1955 Hoe de voornaam van de eerste voorzitter was, is onder de huidige leden onbekend. Ook de samenstellers van dit boek wisten het niet te achterhalen.In die tijd sprak je iemand niet aan bij zijn voornaam en was het eenvoudig ‘meneer Van de Broek’. Van de Broek was lid van het gewestelijk bestuur, groep mannenkoren, van de Christelijke Bond van Zang- en Oratoriumverenigingen. De Schiebroekse MTS-leraar, Wim Nobel, was het langst voorzitter: 24 jaar. Zijn opvolger, Gert Kramer, roept bij Berend de Bruijn de meeste herinneringen op. ‘Gert Kramer was hoofd Voeding in Borgsate en een markant figuur. Hij vond het zijn taak om leden te werven en door zijn charisma lukte hem dat. Iedereen mocht hem graag. Hij zette zich ook bijzonder in voor de onderlinge sociale contacten binnen het koor. Als er eens onenigheid was, noemde hij de zaken bij de naam. Zijn samenbindend vermogen was zijn grootste verdienste. Daardoor was hij echt een rustgevend element binnen het koor.’ Markante koorleden zijn er altijd geweest. In de begintijd bijvoorbeeld Johan van Ettinger die het moreel van het koor hoog hield, voorzitter Wim Nobel. Freek Numan, redder in nood als er tekorten ontstonden bij concerten en niet te beroerd was om zijn portefeuille te trekken, Pancras Batelaan, hoofd van de Christelijke school, Hans Koole, altijd vol moppen die de toets der kritiek niet konden doorstaan en klusjesman Piet Verdoorn. Dennis Hensen de baritonsolist en plaatsvervangend dirigent in de tijd van Jan Lucas. Of Herman Stolk, animator van het oud papier en ledenwerver bij uitstek. Stuk voor stuk mannen die door hun persoonlijkheid een stempel drukten op het koor. Net als later secretaris Hans Aalers die een talent had om contacten te leggen met solisten. Of Piet Schop die nu al zo’n tien jaar concertmeester is en met overwicht bij elk concert het koor opgesteld en na afloop weer gestructureerd naar de uitgang weet te krijgen. Onmisbaar zijn ook Siem Bak, Piet Bulk en Adri van der Pol die het podium en de bok voor de dirigent hebben gemaakt en deze naar elk concert vervoeren en daar opbouwen. Financiën Over onmisbare leden gesproken, onmisbaar is ook de inzet van de leden die elke zes weken oud papier ophalen. Noodzakelijk om het koor financieel gezien draaiende – of zingende – te houden. Het ophalen van oud papier is al in Schiebroek gestart, op initiatief van koorlid Herman Stolk. Inmiddels is koorlid Jan Marrewijk de drijvende kracht. In Bergschenhoek en Berkel & Rodenrijs worden elke zes weken huis-aan-huis eerst folders rondgebracht en kort daarna papier opgehaald. In eerste instantie werd daarvoor een wagen gehuurd. In 1999 kon tegen een schappelijke prijs een oude Mercedesbus worden aangeschaft. Deze is opgeknapt en voorzien van het HCM-logo en intussen een vertrouwde verschijning in de wijken waar het oud papier wordt opgehaald. De gemeente Berkel & Rodenrijs geeft een garantieprijs op het oud papier, maar verder ontvangt het koor geen subsidies. In de beginjaren ontving het HCM wel een gemeentelijke subsidie en ook een bijdrage van de K.C.Z.B. Daar stond tegenover dat het koor jaarlijks samen met andere koren moest optreden om te worden beoordeeld. Viel de beoordeling te laag uit, dan verviel de bijdrage. Toen het bestuur van deze beoordelingen af wilde, is het idee ontstaan om oud papier te gaan inzamelen. Een eenmalige subsidie ontvingen we in 1984 van het Anjerfonds: 3.500 gulden voor de aanschaf van een piano. Naast de opbrengst van het oud papier is de contributie de belangrijkste inkomstenbron. In de begintijd van het koor bedroeg deze 12,50 gulden per maand. Inmiddels betalen de leden maandelijks € 14,00. De loterijen die met Pasen en Kerst worden gehouden leveren ook wat geld op. Memorabel is de loterij ergens in de jaren zeventig toen de hoofdprijs een levend konijn bleek te zijn. Verder wordt er gewerkt met sponsors. Om concerten te bekostigen worden bedrijven in de regio benaderd voor een financiële bijdrage. En het koorblad dat de koorleden sinds 1976 een keer per kwartaal ontvangen, wordt betaald met advertentiegeld van een paar vaste adverteerders. Verenigingsleven De inzet van veel koorleden, de persoonlijke noot van markante leden, het is tekenend voor het verenigingsgevoel dat binnen het HCM bestaat en dat een belangrijke rol speelt. Jarige koorleden ontvangen een kaartje, zieke koorleden een bloemetje of fruitmand. Veel koorleden zijn al heel lang lid en zeer betrokken bij het koor. Voor velen zijn de gezelligheid en het sociale contact belangrijk genoeg om geen repetitieavond te missen. Het verenigingsgevoel komt ook naar voren tijdens de dagjes uit die met enige regelmaat worden georganiseerd. En tijdens de jaarlijkse barbecue die drie jaar geleden is geïntroduceerd. In de tuin van koorlid Aad van Mannekes is er voor koorleden en hun partners alle gelegenheid om bij te praten. Repertoire Het repertoire van het HCM is breed en veelzijdig. Het varieert van het Wolgalied tot psalm 25 en van het gezang ‘Blijf mij nabij’ tot ‘Mijn Nederland’. Voorin de map zit ‘Veni Creator Spiritus’ van Matthias Josephus Hubertus Beltjens. Uiteraard ligt het accent op de geestelijke werken, zowel Nederlands- als anderstalig. Maar ook operette, opera, volksliedjes, zeemansliedjes, negrospirituals en musicals staan op het programma. Soms zijn het traditionele mannenkoorwerken, veel werk is ook speciaal gearrangeerd. Nederlands- of buitenlandstalig, christelijk of algemeen, moeilijk of makkelijk, ieder koorlid heeft zo zijn voorkeur. En elke dirigent drukt zijn eigen stempel op de muziekkeuze. Niet verwonderlijk dus dat er in de loop der jaren regelmatig discussie is gevoerd over het repertoire. Halverwege de jaren negentig werd in een jaarvergadering van het HCM gevraagd om meer inspraakmogelijkheden voor de koorleden. Daarop werd een muziekcommissie ingesteld. Met als doel overleg te voeren met het bestuur en de dirigent over de muziekkeuze en de mening van de leden daarover. Inmiddels is de muziekcommissie opgevolgd door een klankbordcommissie die als intermediair moet optreden tussen leden en bestuur. Het punt van de muziekkeuze is daarbij een beetje op de achtergrond geraakt. Maar de discussie daarover blijft actueel. Professionalisering Van een koor met 35 leden in 1953 naar een koor met ruim 130 leden in 2005. Deze kwantitatieve groei is gepaard gegaan met verregaande professionalisering van de organisatie, de presentatie en de zangkwaliteit van het koor. De CD-opnamen, de medewerkingen voor radio en televisie, de organisatie van de Kerst-In en de instelling van een klankbordcommissie zijn alle voorbeelden van deze professionalisering. En er is meer te noemen. In 1990 werd op initiatief van Bob van der Ploeg de eerste smoking geïntroduceerd. Voor die tijd had ieder lid zijn eigen kostuum aan tijdens uitvoeringen. Enkele jaren later is eveneens op initiatief van Bob van der Ploeg overgestapt op het bordeauxrode jasje waarin het koor nu meestal acte de présence geeft. Eind 1996 besloot het bestuur het koor opnieuw te laten stemmen. Tweede secretaris Ben Veerbeek werd met de organisatie belast, eerste secretaris Jan Beenen verleende ondersteuning door de benodigde computeruitdraaien te leveren. In februari 1997 kon het daadwerkelijke stemmen van de koorleden door de dirigent Arjan Breukhoven en zangpedagoog Harjo Pasveer plaatshebben. Ook de studiedagen staan in het teken van kwaliteitsverbetering. De laatste drie jaar heeft het koor instructies gekregen van zangpedagoog Harjo Pasveer over ademhalingstechniek, zangtechniek en performance. Houding, gezichtsuitdrukking en onderling samenspel van koorleden zijn immers ook heel belangrijk tijdens een uitvoering. De opkomst is elk jaar groter. En terecht. Als koorlid leer je er veel van. In praktische en organisatorische zin is het koor eveneens professioneler geworden. Met een eigen bestelbus en podium, maar bijvoorbeeld ook door de toepassing van automatisering. De administratie en financiën zijn geautomatiseerd en ook het koorblad rolt tegenwoordig uit de computer. Dankzij de digitale camera en enkele koorleden die handig zijn met de PC, kon in 2003 zelfs in eigen beheer een boekje over de Lutherrreis worden geproduceerd. Met het oog op de PR en het werven van leden is in 2002 met inzet van professionals een nieuwe folder gemaakt en zijn in 2003 banieren en is in 2005 door George Opdam een eigen website ontwikkeld. In 2002/2003 is door tweede secretaris Mart Huizer een beleidsplan opgesteld. Bestuur en dirigent zijn hier nauw bij betrokken. Het plan geeft de koers weer voor de komende vijf jaar. Centrale doelstelling is om na de jaren van groei nu vooral te focussen op kwaliteit. Na een analyse van de sterke en zwakke punten van het koor, wordt nauwkeurig beschreven wat de taken zijn van het bestuur en de verschillende bestuursleden en wat de rolverdeling is tussen bestuur en dirigent. Ook is vastgelegd welk repertoire het koor zingt, hoeveel optredens er per jaar worden verzorgd en welke activiteiten er worden ondernomen om het verenigingsgevoel levend te houden. En om de muzikale potenties van het koor en de individuele koorleden beter te benutten, zijn plannen opgenomen om uit eigen geleding mannenkwartetten te formeren en solisten te selecteren. Alles is erop gericht de kwaliteit van het koor en de vereniging naar een hoger niveau te tillen, zodat het HCM ook in de toekomst bestaansrecht houdt. |
|||